przekonania jak zmienić?

Przekonania są jak oprogramowanie, które kieruje naszymi myślami, emocjami i decyzjami na co dzień.

Pisałem o nich już niejednokrotnie na blogu, np. w artykułach Perfekcjonizm — Jak sobie z nim poradzić? albo Pewność siebie — Jedno, potężne ćwiczenie, natomiast jest to temat o tyle ważny, że dzisiaj postanowiłem rozwinąć ten wątek o kompletny poradnik zmiany przekonań. Dlaczego temat przekonań jest tak istotny?

Ponieważ przekonania przez cały czas kierują nami na co dzień. Dzięki nim myślimy w określony sposób, reagujemy konkretnymi emocjami na daną sytuację albo działamy według określonego wzorca. Pozwolę więc sobie na stwierdzenie, że przekonania są jak takie podstawowe oprogramowanie, które kieruje Tobą na co dzień i dopóki nie zdobędziesz nad nim, choć częściowej kontroli, Twoje życie nigdy nie będzie wyglądało tak, jak tego chcesz. Nawet jeśli poświęcasz mnóstwo czasu na własny rozwój.

Czym właściwie są nasze przekonania?

Najprościej mówiąc, przekonania są takim filtrem, który nakładamy na informacje, które do nas docierają. Przekonania są naszą własną, subiektywną interpretacją świata. To takie „okulary”, przez które każdy z nas patrzy trochę inaczej na otaczającą nas rzeczywistość.

Przekonania nie są faktami. Ten „filtr” sprawia, że interpretujemy siebie, innych ludzi i otaczający nas świat w określony sposób.

Wyobraź sobie teraz sytuację, w której tygrys pożera człowieka. Dla większości ludzi będzie on traktowany, jako ktoś zły. „On nie powinien tego zrobić”, pomyślą jedni. „Powinno się go uśpić albo zabić!”, powiedzą inni.  Są natomiast osoby, które staną w obronie zwierzęcia, twierdząc, że kieruje się on tylko swoimi instynktami i to jeszcze człowiek zapewne jest winny, bo chciał go zabić albo zniewolić.

Kto ma rację w tym wypadku? Oczywiście nikt 😉 Natura rządzi się swoimi prawami i nic nie jest w niej ani dobre, ani złe. To, jakie coś jest, jest określone w umyśle człowieka. To nasze postrzeganie określa, czy coś jest szybkie albo wolne, silne albo słabe, duże albo małe, czy nawet… dobre albo złe. Widzisz to? To dzięki naszym przekonaniom interpretujemy rzeczywistość w określony sposób.

Przekonania, jako że są zawsze subiektywne, zniekształcają otaczającą nas rzeczywistość. A więc:

  • Jeżeli uważasz, że ludzie są źli, krzywdzą innych, są niesłowni i kłamią, to jest to Twoje przekonanie. Nigdy nie jest to fakt, który możesz stwierdzić ze 100% pewnością.
  • Jeżeli uważasz się za osobę niepewną siebie, z niską samooceną, która nie potrafi sobie poradzić ze stresem w życiu, to również tylko Twoje przekonanie.
  • Jeśli sądzisz, że nie osiągniesz sukcesu, nie zdobędziesz wymarzonego tytułu na uczelni albo nie poznasz wymarzonego partnera, to znowu — to tylko Twoje przekonanie, które siedzi w Twojej głowie. I dopóki tam siedzi i w nie wierzysz, będzie prawdziwe w Twoim własnym, subiektywnym świecie.

Dlatego zmiana przekonań jest tak szalenie ważna. Dlatego właśnie powinniśmy na bieżąco pilnować, aby nasze przekonania nas wspierały.

Pytanie, które rodzi się jako kolejne, to skąd się biorą nasze przekonania i dlaczego wykształciliśmy właśnie takie, a nie inne? Nie prościej byłoby posiadać same pozytywne i wspierające? Skąd się wzięły przekonania niewspierające i jaka jest właściwie ich rola? I w końcu, jak je zmienić? O tym opowiem Ci już za moment.

Skąd biorą się nasze przekonania?

Kiedy się rodzimy na świecie, jesteśmy jak czysta kartka. Nie posiadamy żadnych przekonań, doświadczeń, opinii… Z biegiem lat i z każdym naszym kolejnym doświadczeniem ta kartka zapełnia się kolejnymi przekonaniami na dany temat. I tak na przykład:

  • Rodzic mówiący nam, że mamy unikać obcych ludzi, bo mogą nas skrzywdzić, może wykształcić w nas przekonanie, przez które będziemy bali się poznawania nowych ludzi.
  • Kultura, w której mówi się źle o innych narodach, może utwierdzić nas w przekonaniu, że są one czymś gorszym od nas i należy je potępiać.
  • Kupowanie coraz droższych i bardziej prestiżowych przedmiotów przez nasze otoczenie, może utworzyć w nas przekonanie, zgodnie z którym my też musimy je posiadać, aby być wartościowi.
  • Rodzice, którzy wspierali nas podczas porażek i nie pozwalali nam poczuć się przez to gorszymi od innych, mogli wykształcić w nas przekonanie zdrowego i silnego poczucia własnej wartości.

Jak widzisz, przekonania możemy mieć przeróżne i choć te niewspierające mogą się wydawać całkowicie bezsensowne, to wszystkie ułatwiają nam realizację najważniejszego życiowego celu — przetrwanie.

A to dlatego, że przekonania służą uczeniu się. Kiedy doświadczymy kilku bolesnych porażek, może zrodzić się w nas przekonanie np. „Nie jestem wystarczająco dobry”, co ma za zadanie uchronić nas przed kolejnymi próbami i porażkami, choć samo przekonanie pewnie odbije się też negatywnie na naszym poczuciu własnej wartości.

Kiedy dziecko przyswaja przekonanie rodziców i społeczeństwa, zgodnie z którym powinno iść do szkoły, później na studia i do pracy, bo tylko taka ścieżka da mu bezpieczeństwo i umożliwi przetrwanie, to dziecko często tak właśnie postępuje, bo widzi w tym jedyny słuszny kierunek rozwoju.

To prosty i skuteczny mechanizm ewolucyjny, dzięki któremu mogliśmy między innymi przekazywać sobie informacje i ostrzegać się przed niebezpieczeństwami. Wszystko po to, aby nasz gatunek mógł przetrwać.

Czynniki kształtujące przekonania

Co za tym idzie, najważniejszymi sposobami, dzięki którym nabywamy przekonania, są rodzice, otoczenie i środowisko, w którym dorastamy i żyjemy. Udowodnione jest, że dzieci do 6 roku życia najsilniej kształtują przekonania na swój temat i świata. Co za tym idzie, czasami możemy nawet nie pamiętać, skąd wzięło się jakieś nasze konkretne przekonanie w danym obszarze.

Nie oznacza to jednak, że przekonania kształtują się tylko na tak wczesnym etapie naszego życia. Choć jest to zdecydowanie wolniejszy proces, nasze przekonania tworzą się i zmieniają przez całe nasze dorosłe życie.

Passa sukcesów może utwierdzić Cię w przekonaniu, że jesteś silnym człowiekiem, który osiąga same sukcesy. Regularne wstawanie z łóżka i trzymanie się swoich postanowień może utworzyć przekonanie, zgodnie z którym jesteś efektywny i produktywny.

Jednak równie dobrze nieradzenie sobie z porażkami, czy trudnymi sytuacjami, które Cię spotykają, może podkopać Twoją pewność siebie i utwierdzić Cię w przekonaniu, że jesteś słaby i nie masz żadnej kontroli nad tym, co dzieje się w Twoim życiu.

Jak widzisz, tego typu przekonania niewspierające są trochę jak taka jazda samochodem z zaciągniętym hamulcem ręcznym. Próbujesz brnąć do przodu, ale coś Cię cały czas powstrzymuje przed ruszeniem naprzód, a jeżeli już uda Ci się ruszyć, to jakoś tak powoli i mozolnie. Właśnie taki wpływ mają na Twoje życie niewspierające przekonania. To jest ich siła i dlatego warto pracować nad nimi na bieżąco, aby postrzegać siebie i świat w sposób, który pcha nas do przodu, rozwija i przede wszystkim uszczęśliwia.

przekonania

Jak zmienić swoje przekonania?

W pierwszej kolejności dobrze jest zastanowić się, jakie przekonania chcemy zmienić. Następnie podzielić je na pewne podgrupy (zauważysz wtedy, że dotyczą one zazwyczaj konkretnych obszarów Twojego życia), a następnie utworzyć przekonania „kontrujące”, czyli przeciwne do Twoich obecnych. Na końcu weźmiemy się za najważniejszą część procesu, czyli ich zmianę od praktycznej strony.

Ćwiczenie związane ze zmianą przekonań, które zamieściłem poniżej, znam w trochę innej wersji, natomiast pozwoliłem sobie nieco je zmodyfikować, aby było jeszcze skuteczniejsze 😉 Przyznaję, że w obecnej wersji jest ono ciut dłuższe, natomiast jest też kompletne i bardzo całościowo podchodzi do tematu zmiany Twoich przekonań. Jeżeli zechcesz, możesz je sobie śmiało rozbić na kilka dni pracy nad sobą 🙂 Do dzieła! Zmieńmy wspólnie Twoje niewspierające przekonania, a zyskasz potężnego sprzymierzeńca w budowie swojego wymarzonego życia.

Ćwiczenie (ok. 45 min):

  1. Wypisz na kartce wszystkie przekonania na swój temat i otoczenia, które chcesz zmienić i które Cię nie wspierają. Mogą to być np. „Świat jest ponurym miejscem”, „Ludzie patrzą tylko na siebie”, „Jestem niepewny siebie”, „Muszę być coraz lepszy” itd. W ciągu kilku najbliższych dni możesz na bieżąco dopisywać kolejne przekonania, które sobie przypomnisz.
  2. Teraz podziel przekonania na grupy. Na pewno zauważysz pewną prawidłowość, zgodnie z którą przekonania dzielą się na pewne obszary Twojego życia np. „przekonania na swój temat”, „przekonania na temat pieniędzy” itd. Stwórz tyle grup, ile potrzebujesz. Następnie do każdej z nich przydziel przekonania, które do niej pasują. Nie zostawiaj żadnego bez przydzielonej grupy.
  3. Teraz kiedy masz już swoje przekonania zapisane na kartce i podzielone na grupy, możesz spojrzeć na nie trochę „z zewnątrz”. Popatrz sobie na nie i zauważ, że wiele Twoich przekonań odnosi się do tych samych obszarów. O czym Ci to mówi? Pomyśl sobie przez chwilę, jaki te przekonania mają dla Ciebie skutek i jak się dzięki nim zachowujesz na co dzień?
  4. Do każdego z przekonań dopisz jedno przekonanie kontrujące. Jest to przekonanie, które jest przeciwieństwem tego negatywnego, niewspierającego Cię. Na przykład, jeżeli wierzysz „Nie jestem wystarczająco dobry.”, możesz zapisać „Jestem całkowicie w porządku taki, jaki jestem teraz.” Do każdego pojedynczego przekonania dopisz po jednym przekonaniu kontrującym.
  5. Teraz wybierz jedno przekonanie, które na tym etapie Twojego życia ma największy wpływ na Ciebie. Niech to będzie coś, co właśnie teraz najbardziej Ci szkodzi i przeszkadza.
  6. Spójrz na przekonanie kontrujące, które udało Ci się ustalić i określ w skali od 1 do 10, jak mocno wierzysz w nie w tej chwili, np. „Jestem całkowicie w porządku taki, jaki jestem teraz.” -> 3 itd.
  7. Zaplanuj jedną czynność, która pozwoli Ci utwierdzić się w nowym przekonaniu i którą codziennie będziesz wykonywał. Zacznij od czegoś bardzo małego, np. „Codziennie wypisuję jeden fakt, który potwierdza, że jestem bezwarunkowo wartościowy.” To oczywiście tylko przykład. Z każdym tygodniem staraj się podnosić sobie poprzeczkę. Jeżeli nie masz pomysłu, co możesz robić, napisz mi w komentarzu poniżej, a pomogę Ci w tym.
  8. Po tygodniu zrób sobie małe podsumowanie. Wypisz 5 faktów, które potwierdzają Twoje nowe przekonanie. Znowu sprawdź za pomocą skali, jak mocno w nie wierzysz. Wiara w Twoje nowe, wspierające przekonanie powinna być większa z tygodnia na tydzień.

Kilka ogólnych wskazówek

Aby pomóc Ci wycisnąć jak najwięcej z tego ćwiczenia, przygotowałem dla Ciebie jeszcze kilka wskazówek na koniec:

  • Przekonania są zakorzenione w naszej psychice z różną siłą i jedno będziesz w stanie zmienić szybciej, inne dłużej. Dlatego daj sobie czas i nie wywieraj na siebie zbędnej presji. Bądź w tym wytrwały.
  • Skupiaj się na regularnej praktyce. Jednego dnia będziesz miał lepsze samopoczucie, innego możesz mieć całkowitego doła, ale mimo przeciwności losu staraj się skupiać na codziennym wykonywaniu czynności, którą ustalisz.
  • Kroki od 6 do 8 powtarzaj tak długo, aż zastąpisz swoje stare przekonanie nowym.
  • Co tydzień wypisuj 5 nowych faktów. Z czasem będzie to coraz trudniejsze i takie ma być 😉
  • Prawdopodobnie zauważysz z czasem, że kiedy rośnie wiara w Twoje nowe przekonanie, pozostałe niewspierające przekonania z danego obszaru również tracą na sile. To efekt Twojej rosnącej ogólnej pewności siebie w danym obszarze i jest to całkowicie normalny i jak najbardziej pożądany proces.
  • Zacznij od naprawdę małych czynności. One i tak dają pożądany efekt. Będzie Cię pewnie kusiło, aby zaczynać od trudniejszych czynności, ale nie daj się temu zwieść. To efekt psychologiczny, przez który często przeceniamy swoje możliwości, bo chcemy szybkich efektów. Zacznij od czegoś naprawdę małego i łatwego. Na trudniejsze rzeczy przyjdzie czas w przyszłości.

Na koniec podziel się ze mną swoimi efektami w komentarzu poniżej 🙂 Jeżeli masz jakieś trudności w związku z tym ćwiczeniem, również koniecznie daj mi znać. Jestem ciekaw Twoich sukcesów!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.