coaching co to jest

Coaching zyskuje w Polsce na coraz większej popularności.

Jest to metoda rozwoju osobistego, która bardzo szybko przeniknęła do wielu środowisk rozwojowych i biznesowych. W związku z jego rosnącą popularnością słowa „coaching” i „coach” są bardzo często nadużywane podczas opisywania wielu procesów rozwojowych i aktywności zawodowych osób, które nie mają z prawdziwym coachingiem zbyt wiele wspólnego. Dlatego postanowiłem napisać ten artykuł, w którym spróbuję jasno opisać, jak wygląda prawdziwy coaching, czym różni się on od innych form rozwoju i kiedy warto udać się do profesjonalnego coacha.

Kontrowersje związane z coachingiem

Przez to, że jest on w Polsce metodą nową i jeszcze nie do końca poznaną, coaching budzi wiele kontrowersji i zastrzeżeń. Jako ludzie, od zawsze boimy się i podchodzimy sceptycznie do tego, co nowe i czego nie znamy. Wykształciliśmy przez to w sobie wiele nieprawdziwych przekonań na jego temat. Oto najpopularniejsze, z którymi się spotkałem (zwróć uwagę, czy któreś dotyczą Ciebie):

  • „Coaching nie działa, bo nie ma żadnych dowodów na jego skuteczność”.
  • „Coach to osoba, która coś z Tobą robi i coś w Tobie zmienia”.
  • „Kiedy idziesz do terapeuty – coś jest z Tobą nie tak, kiedy idziesz na coaching – chcesz się rozwijać”.
  • „Kiedyś chodziło się na terapie, dzisiaj chodzi się na coaching”.
  • „To jakaś szarlataneria, która służy zarabianiu łatwych pieniędzy na naiwnych ludziach”.
  • „Coaching jest dla ludzi słabych”.

Zauważyłem, że najczęściej są to przekonania występujące u osób, które nigdy nie miały do czynienia z prawdziwym coachingiem, bądź miały z jego niepoprawną formą. Jak zatem odróżnić coaching od innych form rozwoju?

Czym nie jest coaching?

Zanim powiem Ci, czym jest coaching, chciałbym zacząć od tego, czym on nie jest. Być może Ty też w jakimś stopniu mylisz go z innymi formami rozwoju lub nie do końca wiesz, w jakim celu się go stosuje i czym zajmuje się profesjonalny coach. A więc:

  • Coaching to nie motywowanie drugiej osoby hasłami motywacyjnymi.
  • Coaching to nie doradzanie drugiej osobie, co powinna zrobić (nawet jeśli mamy ku temu jak najlepsze intencje).
  • Coaching to nie kierowanie drugiej osoby poleceniami motywacyjnymi typu „Wyznacz cel, wizualizuj, działaj”. (to akurat dosyć częste, bardzo mylne wyobrażenie na temat coachingu).
  • Coaching to nie przemówienie motywacyjne, na którym mówca opowiada motywacyjne historie lub zagrzewa widownię do działania, aby wzbudzić w niej motywację.
  • Coaching to nie szkolenie grupy ludzi (nawet jeśli jest to szkolenie dotyczące coachingu lub stosowania narzędzi coachingowych).
  • Coaching to nie psychoterapia, która trwa często latami i ma na celu leczenie bólu psychicznego pacjenta.
  • Coaching to nie hasła motywacyjne typu „dasz radę”, „możesz wszystko” czy „jesteś zwycięzcą” 😉
  • Coaching to nie dawanie wskazówek drugiej osobie, co powinna zrobić i w jaki sposób.

Jeżeli jakaś osoba nazywa siebie coachem podczas wykonywania którejś z powyższych czynności, to nadużywa ona tego słowa w jego znaczeniu. A niestety wielu osobom wydaje się, że są coachami 😉 Myślę, że większość tego typu przypadków jest efektem braku świadomości na temat tego, czym tak naprawdę zajmuje się profesjonalny coach.

Niestety, spotkałem się też z przypadkami, w których ktoś celowo wprowadza ludzi w błąd, nazywając siebie coachem, bo tak jest teraz „modnie” i łatwiej nakręcić marketing. Nie skomentuję etyki takiego zachowania. Na szczęście, jest to coraz rzadsze zjawisko, ponieważ jesteśmy coraz bardziej świadomi znaczenia tej profesji.

Naturalnie, można też łączyć kilka profesji i być na przykład coachem i mówcą motywacyjnym. Można być coachem i psychoterapeutą. Można być szkoleniowcem i coachem. I w każdą z tych profesji można się wcielać, w zależności od wymaganej sytuacji i potrzeb klienta.

coaching czym jest

Czym więc jest coaching?

Nie podam Ci jednej ogólnej definicji, ponieważ tak naprawdę taka nie istnieje. Każdy profesjonalny coach i każda organizacja zrzeszająca zawodowych coachów posiada swoją własną definicję, z których każda jest poprawna i są one z reguły do siebie bardzo podobne. To dlatego, że dla każdego to pojęcie oznacza coś trochę innego.

A więc na podstawie mojej osobistej definicji:

Coaching to proces rozwojowy, prowadzony przez coacha, najczęściej indywidualnie (w niektórych przypadkach też grupowo), polegający na wzbudzaniu zaangażowania i budowaniu odpowiedzialności za swoje działania. Coaching to refleksyjna nauka, w której uczysz się wyciągać wnioski z porażek i sukcesów. To czas, w którym uczysz się funkcjonowania swojego umysłu, aby wykorzystać jego maksymalny potencjał.

Coach natomiast to osoba, która prowadzi taki proces coachingowy z klientem. Robi to za pomocą zadawania otwartych, prowokujących do myślenia pytań i stosowania pomocniczych narzędzi coachingowych. Coach podczas coachingu nie doradza, nie wyraża swojej opinii, nie ocenia, ani nie komentuje. Coach jest Twoim partnerem w tej relacji. Jest dla Ciebie lustrem – otwarcie zauważa Twoje postawy, stany emocjonalne, Twoje decyzje, zachowania – i za pomocą pytań, uświadamia Ci ich znaczenie. Celem coachingu jest zwiększenie samoświadomości klienta, a coach jedynie w tym towarzyszy.

Przykład sesji coachingowej:

Aby lepiej zobrazować Ci, jak wygląda sesja coachingowa, przedstawię Ci przykład tego, jak może wyglądać jej krótki fragment:

C – Coach
K – Klient

K: Bardzo chciałabym zmienić pracę, ale nie wiem na jaką.
C: Rozumiem. A jakie korzyści da Ci zmiana pracy?
K: (dłuższe zastanowienie) Zmienię w końcu środowisko na bardziej rozwojowe. Mam nadzieję, że zwiększę też swoje dochody. No i poznam nowych ludzi.
C: Jaka praca spełniłaby te wszystkie warunki?
K: Hmm…. Myślałam trochę nad swoją działalnością, ale chyba mam za duże obawy.
C: Własna działalność mogłaby spełnić Twoje oczekiwania?
K: Myślę, że tak, ale boje się chyba ryzyka, że się nie uda.
C: A co takiego się stanie, kiedy się nie uda?
K: (dłuższe zastanowienie) Myślę, że stracę wiarę w siebie, może też pieniądze.
C: Rozumiem. Z jednej strony mówisz, że spełni Cię założenie działalności, ale z drugiej masz obawy związane z ryzykiem. O czym Ci to mówi?
K: Hmm… Boję się, ale jak tak teraz o tym myślę, to czuję, że chyba jednak powinnam się zmierzyć z tym ryzykiem.
C: Świetnie! A co możesz zrobić, aby skutecznie się z nim zmierzyć?
K: Mogę napisać dobry biznesplan.
Itd.

To oczywiście tylko przykład. Natomiast zauważ, że coach poprowadził rozmowę samymi pytaniami (czyli zachował pełny obiektywizm), a klient z etapu „Nie wiem, jaką chcę pracę”, przeszedł przez etap obaw (na którym większość z nas się zatrzymuje), aż do etapu konkretnych działań („Stworzę biznesplan”) To właśnie siła coachingu, czyli uwalnianie pełnego potencjału drugiej osoby i mobilizowanie jej do działania.

coaching czy warto

Podsumowanie

Podsumowując coaching to popularna i silnie rozwijająca się branża na rynku. Pomimo że urosło wokół niego sporo mitów, jestem głęboko przekonany, że najlepszą metodą jego poznania jest wypróbowanie go po prostu na sobie i na tej podstawie wyrobienie swojej własnej opinii.

Kiedy ja po raz pierwszy przeczytałem na temat coachingu, wydała mi się to wtedy metoda bardzo ciekawa i sensowna. Pomyślałem, że chcę wypróbować ją na sobie. Kiedy kilka lat później pierwszy raz doświadczyłem coachingu na własnej skórze, byłem pod ogromnym wrażeniem jego możliwości. W kilkadziesiąt minut pracy indywidualnej wypracowałem sobie rozwiązania problemów, na które wcześniej tygodniami nie potrafiłem dostrzec odpowiedzi. To było fenomenalne uczucie, którego nie zapomnę do końca życia.

Dzisiaj sam jestem certyfikowanym coachem i jest to jedna z metod, z której chętnie korzystam w pracy, ale też na co dzień dla siebie. Prowadzę również coaching online na co dzień – jeżeli chcesz rozpocząć indywidualną współpracę ze mną, zapraszam Cię do zapoznania się z ofertą!

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *